نظم خود بجريان مىاندازد . مسئلهء ششم - محققان حرفه اى گروه ديگرى داريم كه قلم به دست و با قيافهء متفكرانه ، مىخواهند در بارهء فتنه‌ها تحقيق نمايند ، ولى تحقيق براى اينان يك حرفهء اعتيادى ، يا حرفهء سود آورى است كه براى برآوردن نيازهاى مادى يا شهرت پرستى و اشباع حسّ محبوبيت خواهى انجام مىگيرد . در اشتغال به اين حرفه ، هدفى جز توضيحاتى كه خوشايند مردم بوده باشد ، ندارند و بجاى تحليل و تركيب موقعيت فتنه انگيز و عوامل آن ، مفاهيم و قضايايى را استخدام مىكنند كه آگاهى و هشيارى و دلسوزى آنان را براى مردم اثبات كند . و چون هدف محقر آنان عبارت است از « به من نگاه كنيد » لذا نه تنها واقعيتها را نخواهند توانست درك و ابراز نمايند ، بلكه ممكن است در بارهء همه چيز تحقيق نمايند جز خود موقعيت فتنه انگيز و عوامل آن . آرى ، اگر مردم در بارهء قلم و آگاهىهاى من در تشخيص حوادث اجتماع در حيرت و شگفتى فرو روند ، براى من بس است : طالب حيرانى خلقان شديم دست طمع اندر الوهيت زديم در هواى آنكه گويندت زهى بسته اى برگردن جانت زهى مسئلهء هفتم - محققان آگاه و متعهد بر عكس اين فرصت جويان حرفه اى ، محققان آگاه و متعهدى پيدا مىشوند كه نه تنها براى ارضاى خودخواهى صفحات كاغذ را باطل نمىكنند ، بلكه با كوشش پىگير و صميمانه ، بازيگرى با محتويات پيش ساختهء ذهنى خود را نيز [ كه رهايى از آنها كار هر كسى نيست ] كنار مىگذارند . به اين معنى كه با توجه به بازيگرى نابجاى محتويات پيش ساختهء ذهنى كه حوادث را با رنگ خاص خود رنگ آميزى مىنمايند ، از دخالت آنها در تفسير و توجيه حادثه خوددارى مىنمايند . اين گونه بازيگرىهاى ذهنى بزرگترين عامل تحريف واقعيات است كه به وسيلهء ناآگاهان غير متعهد كتب تاريخى بشرى را مشكوك قلمداد مىكنند . حتى